ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
502
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
( الحضن ) : پهلو ، از زير بغل تا خاصره . ( النّفج ) : به معنى نفخ ، ورم . ( النّثيل ) : سرگين حيوانات . ( معتلف ) : چراگاه . ( الخضم ) : با تمام دهان خوردن . بعضي اين كلمه را مضغ تلفّظ كردهاند كه به معنى دندانهاى عقب دهان مىباشد . بعضي خضم را خضم تلفظ كردهاند كه از نظر معنى فرقى نمىكند . ( النّبة ) : گياه . ( انتكث ) : نقض كرد وشكست . ( اجهز على الجريح ) : يعنى سريعاً مجروح را كشت . ( كبا الفرس ) : أسب به سر در آمد . ( البطنه ) : پر خورى در غذا ، سيرى زياد . ( الرّوع ) : ذهن وعقل . ( راعني ) : بيمناك ساخت مرا ، ما راعني يعنى به من توجه نكرد . ( انثال الشيء ) : قرار گرفتن بعضي أشياء پشت سر هم ( العطاف ) : عبا . عطفاى نيز نقل شده به معنى دو طرف بدن از نزديك سر تا زانو . ( الرّبيض والرّبيضه ) : به گوسفند وچوپان وجايگاه نگهدارى گوسفندان گفته مىشود . ( مروق السهم ) : بيرون رفتن تير از كمان . ( راقه الأمر ) : به تعجّب افكند أو را . ( الزّبرج ) : زيور وزينت . ( النّسمه ) : انسان ، گاهى به معناى حيوان هم به كار مىرود . ( المقاره ) : اقرار هر كس نزد دوستش ورضايت آن دو در امرى . ( الكظّه ) : پر خورى . ( الغارب ) : بالاى شانه شتر ( العفطه من الشّاة ) : چيزى شبيه عطسه انسان وبنا به قولي آب دماغ گوسفند . ( الشقشقة من البعير ) : چيزى كف مانندى كه شتر هنگام بانگ كردن ومستى از دهان بيرون آورد به خطيبى شقشقه گفته مىشود كه داراى سرمايه سخن باشد . ( الشّورى ) : نوعي نجوا ومرادف مشاوره است . ( اسف الطّائر ) : زماني است كه پرنده هنگام پرواز به زمين نزديك مىشود . ( الصّغو ) : ميل . ( الضّغن ) : كينه . ( الاصهار ) : بنا به نظر ابن اعرابى به زنانى گفته مىشود كه به واسطهء كنيزى ونسب وازدواج حرام مىشود وبعضي از اعراب اصهار را جز بر خانوادهء زوجين اطلاق مىشود . [ ترجمه ] « ( اى ابن عبّاس ) آگاه باش به خدا سوگند فلانى ( أبو بكر بن أبي قحافه )